کد خبر: ۴۲۳۷
تاریخ انتشار:۱۸ آبان ۱۳۹۷ - ۰۰:۱۱
مسلمانان هند و جای خالی قدرت در سیاست

هند از لحاظ تعداد مسلمانانی که در این کشور زندگی می‌کنند، پس از اندونزی در رتبه دوم قرار دارد.

حدود ۲۰۰ میلیون مسلمان در هند زندگی می‌کنند که ۲۰ درصد ساکنان این کشور را تشکیل می‌دهند، با این حال بیش از نیمی از این مسلمانان زیر خط فقر هستند.

علی‌رغم این که اسلام دومین دین بزرگ در هند به شمار می‌رود، اما مسلمانان در صحنه سیاسی از حزب قدرتمند و تأثیرگذاری برخوردار نیستند، هرچند که آنها توانسته‌اند با تأسیس دانشگاه‌ها و مؤسسات فرهنگی و آموزشی در زمینه‌های دینی و علمی به رقابت با دیگران برخیزند.

در همین راستا، پایگاه خبری «عربی ۲۱» با هدف تحلیل و بررسی آخرین وضعیت مسلمانان در جامعه هند و جایگاه سیاسی آن‌ها، گفت‌و‌گویی با عبدالسلام احمد، رئیس دانشگاه اسلامی هند در ایالت کرالا و عضو مجلس شورای جماعت اسلامی هند انجام داده که متن این گفت‌‌وگو تقدیم می‌گردد.

مسلمانان هند؛

عبدالسلام احمد، عضو مجلس شورای جماعت اسلامی هند 

در ابتدا به وضعیت مسلمانان در هند بپردازیم. وضعیت کنونی مسلمانان در این کشور چگونه است؟

مسلمانان هند دومین جمعیت اسلامی در جهان پس از اندونزی به شمار می‌‍روند. تعداد آنها به ۲۰۰ میلیون نفر می‎رسد و حدود ۲۰ درصد از ساکنان این کشور را به خود اختصاص داده‌اند. به لطف خدا وضعیت آنها از ناحیه دینی به عکس وضعیت و شرایط اقتصادی خوب است. اما آن‌ها در مسائل اقتصادی، آموزشی و دیگر امور زندگی با مشکلاتی رو به رو هستند.

آیا حضور مسلمانان هند در صحنه سیاست متناسب با تعداد آنها است؟

علی‌رغم این که مسلمانان بعد از هندوها، بزرگترین اقلیت در این کشور به شمار می‌روند، اما مشارکت آن‌ها در احزاب سیاسی ضعیف است. همانطور که مشخص است در احزاب سیاسی تعداد مهم است و از آنجایی که اکثریت در احزاب سیاسی غیر مسلمان هستند، طبیعی است که آنها به مسائل مربوط به خود بیش از مسائل مربوط به مسلمانان اهمیت می‌دهند.

مسلمانان هند؛ پازلی دینی بدون جایگاه سیاسی

آیا مسلمانان در هند از احزاب سیاسی که سخنگوی آنها باشد، برخوردارند؟

بله مسلمانان در هند احزاب سیاسی دارند به‌ویژه در ایالت کرالا. در آنجا اتحادیه مسلمانان وجود دارد. آن‌ها در شهر «حیدرآباد» در ایالت «تلنگانا» نیز یک حزب دارند. احزاب دیگری نیز در دیگر مناطق وجود دارد، اما این احزاب جز در کرالا از قدرت برخوردار نیستند. اتحادیه مسلمانان کرالا، حزبی قوی و هم‌پیمان با حزب کنگره ملی است و گاهی اوقات مسلمانان در ائتلاف دولتی کرالا مشارکت دارند، اما در هر حال حزب قدرتمندی که نماینده مسلمانان در هند باشد، وجود ندارد.

دو سال پیش جماعت اسلامی هند، یک حزب سیاسی با عنوان حزب «رفاه» تأسیس کرد که یک حزب جدید بود و می‌خواست نماینده مسلمانان در صحنه سیاست باشد.

کمی در ارتباط با جماعت اسلامی در هند بگویید.

جماعت اسلامی یکی از جریان‌های مؤثر و فعال اسلامی در هند به شمار می‎رود که توسط ابوالاعلی مودودی، در سال ۱۹۴۱ میلادی تأسیس شد. مودودی با تألیف کتابی با عنوان «اصطلاحات چهارگانه قرآن»، اصول و مبانی اسلامی مرتبط با فعالیت این جماعت را شرح داد. او بر جنبه سیاسی اسلام که روزی در میان مسلمانان بی‌اهمیت بود، تأکید داشت و از خلافت و سیاست در اسلام بسیار سخن می‌گفت.

در زمان تقسیم هند، ابوالاعلی مودودی هند را ترک کرد و در پاکستان مستقر شد و جماعت اسلامی را در آنجا تأسیس کرد. جماعت اسلامی هند توسط شیخ «ابوللیث اصلاحی» احیا شد و هم‌اکنون در همه ایالت‌های هند فعالیت دارد و دارای مؤسسه انتشاراتی بوده و فعالیت‌های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و تبلیغی انجام می‌دهد. همچنین این جماعت از مؤسسات آموزشی و دانشگاهی برخوردار است.

مسلمانان هند؛ پازلی دینی بدون جایگاه سیاسی


آیا جماعت اسلامی یک حزب سیاسی دارای مجوز و قانونی است؟

جماعت اسلامی یک حزب سیاسی نیست، بلکه یک جماعت دینی است و نیازمند به رسمیت شناخته‌شدن از سوی دولت هند نیست. زیرا هر شهروند هندی حق دارد حزب یا جماعتی را تأسیس کند، به شرط آنکه مخالف قوانین معمول نباشد. جماعت اسلامی نیز یک جماعت دینی به شمار می‌رود، اما حزب «رفاه» یک حزب ملی است و دينی نيست. زیرا احزاب سیاسی بر اساس اصولی همچون سکولاریسم و دموکراسی تأسیس می‌شوند. حزب رفاه نیز بر همین اساس تشکیل شده است.

 شما از حضور جماعت اسلامی در همه استان‌های هند گفتید و از سوی دیگر گزارش‌ها حاکی از تفرقه میان مسلمانان هند است. اولا چرا این تفرقه وجود دارد و دوما آیا تلاشی برای متحدساختن مسلمانان در این کشور انجام می‌شود؟

متاسفانه فضای اسلامی هند، یک‌دست نیست و احزاب مختلف اسلامی در این کشور وجود دارد. بزرگترین حزب اسلامی هند «جمعیت علمای هند» است که بر دارالعلوم و تعدادی از مؤسسات اسلامی بزرگ که بسیاری از مسلمانان هند را پوشش می‎دهند، نظارت دارد و بیشتر علمای مسلمان هند نیز فارغ‌التحصیل همین دانشگاه دارالعلوم هستند. مکتب بریلویه(اهل‌سنت محب اهل بیت(ع))، تصوف و سلفی‌گری نیز از دیگر مذاهب اسلامی رایج در هند هستند.

جماعت اسلامی در پازل دینی مسلمانان در هند چه جایگاهی دارد؟

جماعت اسلامی بعد از مکتب بریلویه و جمعیت علما در جایگاه سوم قرار دارد، اما این جماعت از حیث فعالیت‌های سازمان‌دهی شده و حضور در همه استان‌های هند، متفاوت از دیگر احزاب اسلامی است. اما «جمعیت علمای هند» علی‌رغم بزرگی در همه ایالت‌ها نمایندگی ندارد.

مرجعیت دینی جمعیت علما به‌ عنوان بزرگترین نماینده مسلمانان هند چیست؟

مرجعیت دینی جمعیت علما به خاطر مؤسسه دارالعلوم است که شیوه آموزشی آن آمیخته‌ای از بریلویه و سلفی‌گری است. این جمعیت در برخی از مسائل به عقاید سلفی گرایش دارد و در برخی مسائل متمایل به بریلویه است و آن‌ها محافظه‌کارانی هستند که هیچ تغییری را نمی‌پذیرند، خیلی به وضعیت مسلمانان اهمیت نمی‌دهند و از نظر سیاسی نیز به حزب کنگره ملی گرایش دارند.

مسلمانان هند؛ پازلی دینی بدون جایگاه سیاسی

آیا نبود دیدگاه سیاسی نزد احزاب اسلامی سبب شده که آن‌ها از سوی احزاب هندو و یا حزب کنگره ملی مورد سوءاستفاده سیاسی قرار گیرند؟

دولت فعلی هند از سوی حزب تندروی هندو اداره می‎شود و آن‌ها هیچ ارتباطی با احزاب اسلامی ندارند. اما این حزب هندو افراط گرا تلاش می‌کند با بریلویه‌ها و صوفی‌ها ارتباط برقرار کند تا جایی که نخست‌وزیر هند در کنفرانس آن‌ها مشارکت می‌کند و از قصد حکومت برای تأیید صوفی‌ها می‌گوید. به همین دلیل ائتلافی میان هندوهای تندرو و متصوفه وجود دارد.

اما حزب کنگره ملی از زمان استعمار انگلستان با جمعیت علمای مسلمان هند در تعامل بوده‌ است. وضعیت جماعت اسلامی با دیگر احزاب متفاوت است و همه احزاب می‌دانند این جماعت سیاست‌های خود را دارد و اعضای آن در دیگر احزاب هندی فعالیت نمی‌کنند. اعضای این جماعت در دهه چهل قرن گذشته از تشکیل خلافت سخن می‌گفتند، اما عقاید آنها تغییر کرد و به بلوغ رسید و جماعت اسلامی حزب خود را در قالب حزب «رفاه» تاسیس کرد.

گرایش دینی و فکری جماعت اسلامی چگونه است؟

جماعت اسلامی هند به اندیشه‌های گروه اخوان‌المسلمین که در همین شرایط به وجود آمد، گرایش دارد. ابوالاعلی مودودی، پایه‌گذار این حزب در ابتدا فعالیت‌های خود را در دهه بیست قرن گذشته میلادی در شبه قاره هند آغاز کرد. همان‌طور که حسن البنا، بنیانگذار اخوان‌المسلمین فعالیت خود را در مصر آغاز و همین اندیشه‌ها را در ارتباط با وحدت اسلامی، خلافت و اسلام جامع‌نگر و فراگیر در آنجا مطرح کرد، بدون این که هماهنگی از پیش تعیین شده‌ای میان آنها وجود داشته باشد.

در شرایط کنونی گروه اخوان‌المسلمین در جهان عرب در شرایط سختی به سر می‌برد. آیا وضعیت آن‌ها بر شما در هند تأثیر گذاشته است؟

جماعت اسلامی از زمان پیدایش هیچ ارتباطی با جنبش‌های اسلامی خارج از هند برقرار نکرد و در تعامل با جنبش‌های اسلامی بسیار محتاطانه عمل می‌کند. زیرا این ارتباط با توجه به برخی حساسیت‌ها نسبت به پاکستان و بنگلادش بر فعالیت‌های آن تأثیر می‌گذارد، به همین دلیل جماعت اسلامی بر استقلال خود و عدم پیروی از هر جنبش خارجی تأکید دارد. به همین دلیل جماعت اسلامی هند از مشکلاتی که دیگر جنبش‌های اسلامی در جهان عرب با آن رو به رو هستند، به دور است.

اما به هرحال، هر مسئله‎ای در ارتباط با جنبش‌های اسلامی جهان عرب اعم از جمله ضعف و پیشرفت آن‌ها بر گروه‌های اسلامی هند و دیگر کشورها تأثیر می‎گذارد، زیرا همه مردم می‌دانند که جماعت اسلامی در نهایت امر امتداد اخوان‌المسلمین است.

مسلمانان هند؛ پازلی دینی بدون جایگاه سیاسی

در مورد شیعیان هند توضیحاتی بفرمایید.

شیعیان هند  تشکیلات و حزب مشخصی ندارند و نسبت آن‌ها در مقایسه با پیروان سایر مذاهب اسلامی بسیار اندک است، به طوری که تعداد آن‌ها در مقایسه با پیروان سایر مذاهب و طریقت‌های اسلامی تنها دو درصد است، اما با این وجود فعالیت‌ها و برنامه‌های خود را دارند.

آیا میان جماعت اسلامی هند و جماعت اسلامی پاکستان ارتباطی وجود دارد؟

متأسفانه علی‌رغم این که پیشینه اسلامی ما و آن‌ها یکی است، هیچ ارتباط رسمی میان ما و آن‌ها وجود ندارد. ما یک جماعت اسلامی هندی خالص هستیم، اما دولت هند جماعت اسلامی پاکستان را در برخی مسائل یک انجمن متخاصم به شمار می‌آورد. لذا ترجیح می‌دهیم از مشکلات ناشی از این ارتباط دوری کنیم.

براساس آمارهایی که شما ارائه دادید، مسلمانان ۲۰ درصد از ساکنان هند را تشکیل می‌دهند، با این حال در شرایط بد اقتصادی به سر می‌برند، دلیل آن چیست؟

از نظر اقتصادی ۵۵ درصد از مسلمانان هند زیر خط فقر زندگی می‌کنند به این دلیل که به حاشیه رانده شده‌اند و بیشتر آنها کارگران ساده‌ای هستند و هر کس که بتواند پیشرفت کند و به ثروتی دست یابد با مشکلات زیادی از سوی حزب تندروی هندو مواجه می‌شود.


منبع:ایکنا